کوثر، خیر فراوانی است که خداوند به پیامبر(ص) عطا کرد

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین انصاریان در نخستین جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در حسینیه اهل‌بیت(ع) تهران، با تفسیر سوره مبارکه کوثر، به تبیین مفهوم خیر فراوانی که خداوند به پیامبر اکرم(ص) عطا کرده است، پرداخت و با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) در استمرار نسل پیامبر(ص) و حفظ معارف اسلام، بر ضرورت شکرگزاری عملی در برابر نعمت‌های الهی تأکید کرد.

سوره کوثر؛ سوره‌ای با مفاهیم عمیق و واژگان ویژه

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به ویژگی‌های سوره کوثر اظهار کرد: این سوره از نظر واژگان و ترکیب کلمات، ویژگی خاصی دارد و واژه‌های آن در قرآن کریم تکرار نشده‌اند. خداوند در این سوره می‌فرماید: «إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ»؛ ما به تو کوثر عطا کردیم. واژه کوثر از ریشه کثرت به معنای فراوانی و خیر بسیار است و مفسران شیعه و اهل سنت، درباره مصادیق و معانی آن دیدگاه‌های گوناگونی مطرح کرده‌اند.

وی با تأکید بر واژه «أَعْطَیْنَاکَ» در این آیه افزود: خداوند از عطا کردن سخن می‌گوید؛ عطایی که از مقام بالاتر به مقام پایین‌تر صورت می‌گیرد. این تعبیر با مفهوم تقدیم تفاوت دارد و بر بخشش از سوی خداوند دلالت می‌کند. پرسش اصلی آن است که این خیر فراوانی که خداوند به پیامبر اکرم(ص) عطا کرده، چه مصادیقی دارد و چگونه می‌توان آثار آن را در تاریخ اسلام مشاهده کرد.

استاد حوزه علمیه برای تبیین عظمت معارف اهل‌بیت(ع)، به آثار و نوشته‌هایی اشاره کرد که اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان درباره امیرالمؤمنین علی(ع) تألیف کرده‌اند.

وی با یادآوری کتاب «صوت العدالة الإنسانیة» نوشته جرج جرداق، نویسنده مسیحی، گفت: شخصیت امیرالمؤمنین علی(ع) چنان ابعاد گسترده‌ای دارد که پژوهشگران با دیدگاه‌ها و گرایش‌های گوناگون به بررسی عدالت، دانش و سیره آن حضرت پرداخته‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان همچنین به آثار دیگری درباره شخصیت امام علی(ع) اشاره کرد و با یادآوری جایگاه نهج‌البلاغه، بر گستردگی دانش آن حضرت تأکید کرد.

وی تصریح کرد: سخنان و معارف امیرالمؤمنین علی(ع) تنها حاصل آموزش‌های متعارف بشری نبود، بلکه در نگاه اعتقادی شیعه، علم پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) ریشه در تعلیم و افاضه الهی دارد و این معارف از امامی به امام دیگر منتقل شده است.

وی با اشاره به برخی مباحث علمی مطرح‌شده در صحیفه سجادیه بیان کرد: شماری از مضامین این کتاب، از جمله اشارات مربوط به تاریکی و برخی پدیده‌های طبیعی، ظرفیت تأمل و پژوهش دارند که برای شناخت این خاندان، باید به میراث علمی و معنوی آنان توجه داشت.

نقش خانواده، معلم و دوستان در تربیت فرزندان

حجت الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به اهمیت تربیت فرزندان، از پدران و مادران خواست که رشد علمی، اخلاقی و معنوی فرزندان خود را با دقت دنبال کنند.

وی تأکید کرد: نظارت بر دوستان فرزندان نیز اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا تأثیرپذیری از همسالان می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت و انتخاب مسیر زندگی آنان نقشی تعیین‌کننده داشته باشد.

وی با نقل روایتی درباره پیامبر اکرم(ص) و کودکی که به امام حسین(ع) علاقه‌مند بود، به قدرت تأثیرگذاری محبت و دوستی اشاره کرد و یادآور شد: گاهی علاقه یک کودک به دوست خود تا اندازه‌ای است که نشانه‌های همراهی و محبت او را با خود حمل می‌کند.

استاد حوزه علمیه با اشاره به روایتی درباره امام حسین(ع) و فرزند خردسال آن حضرت، خاطرنشان کرد: هنگامی که فرزند امام(ع) سوره حمد را که در مدرسه آموخته بود، قرائت کرد، امام حسین(ع) او را تشویق و برای معلمش هدیه‌ای ارزشمند در نظر گرفت، لذا اهمیت تشویق کودکان به یادگیری قرآن یک ضرورت است.

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان با بیان اینکه تشویق مناسب می‌تواند خاطره‌ای ماندگار در ذهن کودک ایجاد کند، گفت: پدر و مادر باید برای تربیت فرزندان وقت بگذارند و یادگیری قرآن و معارف دینی را با محبت و توجه همراه کنند. این همراهی تنها به سال‌های کودکی محدود نمی‌شود، بلکه مراقبت و راهنمایی فرزندان در مراحل مختلف زندگی اهمیت دارد.

وی به نقش معلم در شکل‌گیری شخصیت انسان اشاره کرد و با یادآوری تجربه‌های شخصی خود از دوران تحصیل، ابراز کرد: انسان در طول زندگی از معلمان و دوستان خود تأثیر می‌پذیرد و بسیاری از داشته‌های علمی و اخلاقی او حاصل راهنمایی کسانی است که در مسیر زندگی با آنان همراه شده است، ازاین‌رو، خانواده‌ها باید در انتخاب محیط آموزشی و شناخت معلمان فرزندان خود حساس باشند و نقش تربیتی آنان را دست‌کم نگیرند.

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به ادامه روایت تشویق معلم فرزند امام حسین(ع)، اظهار کرد: هنگامی که معلم برای دریافت هدیه نزد امام حسین(ع) آمد، حضرت علاوه بر بخشش طلا، برای تهیه پارچه نیز به او حواله داد. وقتی اطرافیان درباره این بخشش گسترده پرسیدند، امام حسین(ع) میان آنچه معلم به فرزند ایشان آموخته بود و آنچه خود به معلم هدیه کرده بود، تفاوت قائل شد و عطای معلم را بسیار ارزشمندتر دانست.

وی این روایت را نشانه‌ای از جایگاه بلند آموزش قرآن و تربیت دینی دانست و افزود: در نگاه اهل‌بیت(ع)، آموزش قرآن و انتقال معارف الهی ارزشی فراتر از پاداش‌های مادی دارد. ازاین‌رو، هزینه کردن برای تعلیم قرآن و برگزاری مجالس دینی، هر اندازه که باشد، در برابر ارزش این معارف ناچیز است.

استاد حوزه علمیه با اشاره به روایاتی درباره فضیلت حضور در مجالس علم و ذکر، خاطرنشان کرد: شرکت در نشست‌هایی که انسان را با قرآن، روایت و معارف دینی آشناتر می‌کند، فرصتی برای آمرزش و رشد معنوی است.

وی با استناد به روایات نقل‌شده در منابع حدیثی شیعه، بر اهمیت حضور آگاهانه در چنین مجالسی تأکید کرد و آن را فرصتی برای بهره‌مندی از رحمت الهی دانست.

حضرت فاطمه زهرا(س)، جلوه‌ای از خیر فراوان الهی

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان در ادامه تفسیر سوره کوثر، یکی از مهم‌ترین مصادیق خیر فراوان عطاشده به پیامبر اکرم(ص) را حضرت فاطمه زهرا(س) دانست و عنوان کرد: از جمله برداشت‌های مطرح‌شده در تفسیر کوثر، خیر فراوانی است که خداوند به پیامبر(ص) عطا کرده و آثار آن در نسل، معارف و استمرار دین اسلام آشکار شده است.

وی با اشاره به جایگاه حضرت زهرا(س) در استمرار نسل پیامبر(ص)، نقش فرزندان و خاندان آن حضرت در حفظ و گسترش معارف اسلامی را یادآور شد و افزود: آثار وجودی حضرت فاطمه(س) را نمی‌توان تنها در یک بُعد بررسی کرد؛ نسل آن حضرت و جایگاه امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و دیگر امامان اهل‌بیت(ع)، بخشی از این خیر فراوان است که آثار آن در طول تاریخ اسلام ادامه یافته است.

استاد حوزه علمیه همچنین به تأثیر ماندگار نهضت امام حسین(ع) در جوامع مختلف اشاره کرد و گفت: توجه اندیشمندان و نویسندگان در کشورهای گوناگون به شخصیت و قیام سیدالشهدا(ع)، نشان می‌دهد که پیام عاشورا از مرزها و گرایش‌های مذهبی فراتر رفته و همچنان موضوع پژوهش و تأمل است.

وی این آثار را از جمله جلوه‌های خیر و برکتی دانست که در پرتو وجود اهل‌بیت(ع) در تاریخ باقی مانده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان در تبیین ادامه سوره کوثر، به آیه «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ» اشاره کرد و نماز و قربانی کردن را از جلوه‌های شکرگزاری در برابر نعمت‌های الهی دانست.

وی با بیان اینکه شکر تنها به زبان محدود نمی‌شود و در عمل نیز باید نمود داشته باشد، گفت: انسان در برابر نعمت‌هایی که خداوند به او عطا کرده، وظیفه دارد بندگی و سپاس خود را در رفتار و زندگی نشان دهد.

وی تصریح کرد: همان‌گونه که خداوند خیر فراوانی به پیامبر اکرم(ص) عطا کرد، انسان نیز باید متناسب با توان و امکانات خود، منشأ خیر برای دیگران باشد. کمک به نیازمندان، توجه به مردم و استفاده درست از نعمت‌های الهی، از مصادیق شکر عملی است.

استاد حوزه علمیه در تفسیر آیه پایانی سوره کوثر، «إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ»، خاطرنشان کرد: در برابر عطای الهی و استمرار خیر و برکت در وجود پیامبر(ص)، دشمنی که آن حضرت را سرزنش می‌کرد و گمان می‌برد با رحلت فرزند پسر، نام و اثر پیامبر از میان خواهد رفت، خود بی‌ثمر و بی‌اثر ماند، استمرار نسل پیامبر(ص) از طریق حضرت فاطمه زهرا(س) و باقی ماندن معارف و راه اهل‌بیت(ع)، معنای مهمی در فهم این آیه دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به رنج‌ها و مصائب حضرت فاطمه زهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، تأکید کرد: اندوه آن حضرت تنها به رنج‌های شخصی محدود نبود، بلکه نگرانی از انحراف جامعه اسلامی و کنار گذاشته شدن امیرالمؤمنین علی(ع) از جایگاه هدایت، از مسائل مهمی بود که در آن دوران رخ داد.

انتهای پیام/