فرهنگ مقاومت؛ نشان هویّتی ملت بصیر ایران
به گزارش خبرگزاری حوزه، در مقیاس جهانی، آنانی که حماسه بزرگ ملت ما در طول جنگ هشت ساله را به دقت نظارهگر بودهاند، تصدیق کردهاند که نام و یاد ملت ایران با “مقاومت و حماسه” گره خورده است و البته این فرهنگ ریشه در هویت و خاستگاه تاریخی چنین مردمانی دارد که زیر بار ظلم و ستم و تسلیم در مواجهه با اهریمن و بیگانه نرفته و نمیروند.
با این حال پیروزی انقلاب اسلامی و سپس واقعهی دفاع مقدس ۸ ساله، باعث شد که مقاومت و ایستادگی مردم ایران بیش از پیش در ابعاد مختلف به منصه ظهور و بروز برسد.
مقاومت وحدتآمیز؛ رمز غلبه بر بیگانه
دکتر روحالله احمدزاده کرمانی استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل اجتماعی معتقد است: تجربه تاریخی نشان داده هرگاه مقاومت و ایستادگی وجود داشته، زمینه توفیقات بزرگ و پیروزیهای تعیینکننده فراهم شده است. در جنگ تحمیلی دفاعمقدس و همچنین در تحولات و جنگهای ۱۲روزه و رمضان نیز میتوان این مسأله را بهوضوح مشاهده کرد، چه آن که حضور گسترده و پررنگ مردم در عرصههای مختلف آن هم با روحیه مقاومت و ایثار و از خودگذشتگی، همواره تضمینکننده تداوم پیروزیها بوده و نشان داده که سرمایه اصلی کشور، انسجام و همراهی مردم است.
وی افزود: در حقیقت، بازتولید پیروزیهایی که در مقاطع مختلف تجربه شده، تنها متکی به توان نظامی نبوده، بلکه در کنار جایگاه رهبری و هدایتگری، این حضور جدی مردم در صحنههای اجتماعی و ملی است که نقش بنیادین ایفا میکند. هر زمان مردم با آگاهی، درایت و احساس مسئولیت به میدان آمدهاند، بسیاری از سناریوهای دشمنان برای ایجاد آشوب و بیثباتی خنثی شده است.
حضور ملت؛ برهم زننده محاسبات دشمنان
این استاد دانشگاه همچنین گفت: دشمنان ایران همواره بر ایجاد ناآرامی اجتماعی و برهمزدن انسجام داخلی حساب ویژهای باز کردهاند، اما با این حال حضور مردم در خیابانها و عرصههای اجتماعی، بارها این محاسبات را برهم زدهاست. همین حضور میدانی و ملی، کشور را در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی در موقعیت برتر قرار داده و مانع تحقق اهداف دشمنان شده است.
وی با بیان این که مقاومت ملی ایرانیان ریشهای عمیق در تاریخ این سرزمین دارد، خاطرنشان کرد: ملت ایران در طول قرنها، هرگاه احساس کردهاند که حضور بیگانگان میتواند منافع ملی را تهدید کند، با اتحاد و ایستادگی در برابر آن ایستادهاند. از مبارزات مردم جنوب و قیام رئیسعلی دلواری گرفته تا نهضت میرزای شیرازی، سردار جنگل، قیام ستارخان و باقرخان و همچنین مجاهدتهای بیبی مریم بختیاری، همگی بخشی از حافظه تاریخی مقاومت ملت ایران هستند.
مقاومتی که بخشی از هویت ملی ماست
احمدزاده همچنین افزود: همین سابقه و پیشینه تاریخی نشان میدهد که مقاومت برای ایرانیان، بخشی از هویت ملی و تاریخی این ملت بهشمار میرود. هرگاه پای دفاع از کشور، تمامیت ارضی و منافع ملی در میان بوده، مردم همچون سپری پولادین و متحد در برابر تهدیدها ایستادهاند و همین روحیه سبب شده است که ایران در بزنگاههای حساس تاریخی، شکستناپذیر باقی بماند.
لزوم بازخوانی تاریخی ایستادگی در برابر استکبار و استبداد
مهدی اسماعیلی، پژوهشگر عرصه دفاع مقدس و فعال فرهنگی نیز با اشاره به تأثیر شگفت انگیز انقلاب اسلامی و رهنمودهای داهیانه امام راحل در تبیین و توسعه فرهنگ ایثار و مقاومت در جامعه ما ابراز داشت: مسأله مقاومت از زمانی در دل مردم شکل گرفت که سخنرانیهای امام خمینی(ره) پیش از انقلاب با جدیت و گستردگی بیشتری در جامعه شنیده شد، چراکه پیام امام در حقیقت ایستادگی، مقاومت و مبارزه با ظلم بود، البته در آن زمان، منظور از ظلم همان ظلم داخلی محسوب میشد، زیرا ایران وابسته به ظالمان استعمارگری همچون آمریکا بود.
وی اضافه کرد: حتی اگر بخواهیم به عقبتر بازگردیم، میتوان نقطه آغاز شکلگیری این گفتمان را زمانی دانست که میرزای شیرازی، حکم تحریم استعمال دخانیات (توتون و تنباکو) را صادر کرد؛ این واقعه نیز میتواند یک نقطه عطف و نقطه فروغ محسوب شود، از این جهت که جزو نخستین وقایعی است که مردم بهصورت بسیار جدی و منسجم، تحت رهبری یک مرجع دینی در برابر ظلم حکومت وقت ایستادگی کردند، اما اگر همان ماجرای امام (ره) را مبنا قرار دهیم و جلوتر بیاییم، به انقلاب میرسیم و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بدون تردید مهمترین نقطه عطف برای مسأله مقاومت و پایداری، ماجرای جنگ هشت ساله تحمیلی است.
وی بیان داشت: در همان اوایل جنگ تحمیلی، امام و رهبر شهیدمان حضرت آیتالله سید علی خامنهای، در نماز جمعه تهران، صدام را به «ابن عبدود» تشبیه کردند که در جنگ احزاب با امیرالمؤمنین علی(ع) میجنگید؛ وجه اشتراک این دو ماجرا آن است که در جنگ احزاب، همه دشمنان پیامبر (ص) متحد شدند و در زمان انقلاب اسلامی نیز همین اتفاق افتاد و تمام دشمنان در برابر جمهوری اسلامی یکی شدند. بر اساس اسنادی که در سالهای بعد از جنگ منتشر شده است، صدام با همه کشورهای منطقه هماهنگ بوده و تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس چندین ماه پیش از شروع جنگ از آن آگاهی داشتند و ضمن تأیید، قول پشتیبانی و حمایت دادند، همانگونه که در طول جنگ، پشت صدام را خالی نکردند و محکم حامی او بودند. کشورهای بزرگتر و ابرقدرتها نیز بهویژه آمریکا که تأییدیه اصلی را به عراق داد تا خیالش از بابت جنگ راحت باشد، در این اجماع نقش داشتند.
نصرت الهی در سایه ایستادگی و دفاع از حق
اسماعیلی همچنین افزود: در چنین شرایطی، ایشان مثال زدند که زمانی میتوانیم بر این دشمن غلبه کنیم که خودمان یکی باشیم، یکدست و متحد بجنگیم و محکم بایستیم. با اینکه امکانات، تسلیحات و ابزار مقابله ما بسیار کمتر از دشمن بود، اما نتیجه ایستادگی، پیروزی است و وعده الهی نیز همین است. به همین دلیل بود که ما توانستیم هشت سال در برابر دشمنی بایستیم که تمام تجهیزاتش تامین بود و مدام جایگزین میشد و از این بابت هیچ مشکلی نداشت.
وی گفت: مهمترین دلیلی که باعث شده پس از دههها از پایان جنگ و گذشت نیمقرن از پیروزی انقلاب، گفتمان مقاومت و حماسه تاکنون پایدار بماند، در حقیقت وارد کردن فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت در متن زندگی مردم است.
تبعیت از سیره و رهنمود امامین انقلاب
وی اضافه کرد: خمینی کبیر این کار را شروع کردند، اما پس از رحلت ایشان، رهبر شهیدمان نیز با قدرت چندبرابر، تمام تلاش خود را معطوف جاری و ساری کردن این فرهنگ در کوچه و خیابانهای ایران کرده و از هر ابزار فرهنگی ممکن برای این منظور استفاده کردند و امروز رهبر سوم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه ای نیز دقیقاً همین رویه و سیره را دنبال می کنند.
اسماعیلی همچنین گفت: ما باید بدانیم تا زمانی که ظلم، جور و استکبار بهعنوان خصم و مانع مبارزه وجود داشته باشد، مقاومت نیز وجود خواهد داشت و جنگیدن ما ادامه پیدا میکند، ما از مکتب انقلاب اسلامی آموختهایم و میآموزیم که باید گفتمان مقاومت را به یک گفتمان جهانی تبدیل کنیم که به لطف الهی و به برکت روحیه ملت ایران، همین مساله نیز در حال تحقق است و نشانه های آن را در جاهای مختلف به عینه مشاهده میکنیم.
انتهای پیام
