واقعه شقالقمر سندی بر حقانیت وحی است
حجتالاسلام عنایت نژاد عمران از اساتید مدرسه علمیه امام صادق (ع) شهرستان محمودآباد، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به آیات ابتدایی سوره مبارکه قمر، به تبیین واقعه تاریخی و معجزهآسای «شقالقمر» پرداخت و ضمن نقد تفاسیر صرفاً علمی و مادی، بر لزوم عبرتگیری از سرنوشت اقوام گذشته و چنگزنی به حکمتهای بالغهی الهی تأکید کرد.
نقد تفاسیر مادی؛ معجزه شقالقمر فراتر از فرضیات علمی است
حجتالاسلام عنایت نژاد عمران با اشاره به شبهات پیرامون آیه «وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ» اظهار داشت: برخی از مفسران معاصر تلاش کردهاند تا این آیه را به فرضیات ریاضی و اخترشناسی پیوند بزنند و آن را اشاره به جدا شدن ماه از زمین در دورانهای کهن بدانند، اما این تفسیر با سیاق آیات سازگار نیست.
وی ابراز کرد: اگر منظور از انشقاق ماه، یک حادثه طبیعی و علمی در گذشتههای دور بود، دیگر معنا نداشت که خداوند در آیه بعد بفرماید «مشرکان با دیدن آن، گفتند این سحری مستمر است»؛ چرا که سحر خواندن یک پدیده کهن علمی توسط مشرکان مکه، فاقد منطق است.
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) شهرستان محمودآباد، با تبیین دقیق لغوی واژه «انشقاق» افزود: در لغت عرب، انشقاق به معنای دو نیم شدن و پاره شدن یک شیء است، نه جدا شدن عضوی از عضو دیگر که پیشتر با هم یکی بودهاند.
وی با بیان اینکه این معجزه در آستانه ظهور قیامت و برای اتمام حجت صورت گرفته است، ادامه داد: برخی تفاسیر دیگر که این واژه را به معنای برطرف شدن تاریکی شب یا کنایه از روشن شدن حق گرفتهاند نیز فاقد پایه و اساس محکم هستند، زیرا آیه صراحتاً از یک معجزه مشهود و عینی سخن میگوید که لرزه بر اندام منکران انداخت.
حجت الاسلام عنایت نژاد، با اشاره به واکنش روانی منکران در مواجهه با معجزات، تصریح کرد: قرآن کریم میفرماید مشرکان هر آیه و نشانه الهی را که میبینند، از آن روی برمیگردانند و میگویند «سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ».
وی خاطرنشان کرد: واژه «مستمر» در اینجا به معنای سحری است که پیدرپی و دائم تکرار میشود.
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) شهرستان محمودآباد، با تأکید بر نکات ادبی آیه بیان کرد: از آنجا که کلمه «آیة» در سیاق شرط و به صورت نکره آمده است، افاده عموم میکند؛ یعنی این خصلت منکران است که در برابر «هرگونه» معجزهای، برچسب سحر و جادو میزنند تا از پذیرش حق شانه خالی کنند.
وی با اشاره به ریشههای استمرار در کلام الهی ابراز کرد: اگرچه برخی مفسران مستمر را به معنای محکم یا زایلشونده معنا کردهاند، اما معنای دقیق آن همان عبور پیاپی و دوام در انکار است.
حجتالاسلام عنایت نژاد تأکید کرد: این روحیه لجاجت، ناشی از پیروی از هواهای نفسانی است که اجازه نمیدهد حقیقت در قلبهای آنان رسوخ کند.
وی به تبیین جمله «وَ کُلُّ أَمْرٍ مُسْتَقِرٌّ» پرداخت و اظهار کرد: این جمله در حقیقت هشداری به منکران است که بدانند هر امری در نهایت در مجرای اصلی خود قرار میگیرد و حقیقت آن آشکار خواهد شد.
وی با بیان اینکه زمان، بهترین قاضی برای تمیز حق از باطل است، ابراز کرد: همانطور که خداوند در جای دیگری میفرماید «وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِینٍ»، به زودی برای همگان روشن خواهد شد که دعوت رسول خدا (ص) حق مطلق بوده و تکذیبکنندگان بر باطل بودهاند.
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) محمودآباد یادآور شد: برخی گمان کردهاند تکذیب در این آیه تنها مربوط به واقعه شقالقمر است، اما سیاق کلام نشان میدهد که آنها کل رسالت و آیات الهی را تکذیب کردند و بر مدار خواهشهای نفسانی خود چرخیدند، در حالی که سنت الهی بر استقرار نهایی حق استوار است.
وی با اشاره به اخبار انذاردهنده در قرآن کریم خاطرنشان کرد: خداوند میفرماید «وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنَ الْأَنْباءِ ما فِیهِ مُزْدَجَرٌ»؛ یعنی اخبار گذشتگان و حوادث روز قیامت به قدری تکاندهنده و دارای پند است که باید مایه بازدارندگی و عبرت شود.
حجتالاسلام عنایت نژاد تصریح کرد: واژه «مزدجر» به معنای پندگیری عمیقی است که انسان را از مسیر خطا باز میدارد. این اخبار شامل سرنوشت اقوام هلاکشدهای است که همچون مشرکان مکه، به جای حقیقتجویی، راه انکار را در پیش گرفتند.
وی با تبیین مفهوم «حِکْمَةٌ بالِغَةٌ» در قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کلامی است که در اوج کمال و تمامیت است و هیچ نقص یا کمبودی در هدایتگری ندارد.
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) محمودآباد، با تأکید بر اینکه حکمت بالغه به معنای کلامی است که اثرگذاریاش کامل است، ادامه داد: مشکل از ناحیه پیام و پیامآور نیست، بلکه مشکل در «قابل» است.
وی خاطرنشان کرد: وقتی قومی آگاهانه مسیر هواپرستی را برمیگزیند، حتی برترین هشدارها و بیمدهندگان (نُذُر) نیز سودی به حال آنان نخواهند داشت، چرا که گوشهای آنان در برابر حق سنگین شده است.
وی تصریح کرد: واقعه شقالقمر و حکمتهای جاری در سوره قمر، سندی بر حقانیت وحی و هشداری برای تمامی اعصار است تا بدانند کید و انکار در برابر قدرت لایزال الهی دوامی نخواهد داشت و تنها کسانی رستگار میشوند که قلب خود را برای پذیرش حکمتهای بالغهی قرآن آماده کرده باشند.
حجتالاسلام عنایت نژاد تأکید کرد: در روز قیامت، روز پردهبرداری از حقایق است و هیچکس در آن روز نمیگوید «این یک سحر مستمر است»؛ بلکه در آن روز همگی در پی پناهگاهی برای نجات هستند، بنابراین تنها توجیه منطقی این است که شق القمر معجزهای بوده که در دنیا واقع شد تا مردم را به سوی حق دعوت کند، اما لجبازان آن را سحر نامیدند.
ترسیم وضعیت تکذیبکنندگان در لحظه رستاخیز
وی با اشاره به آیات ششم تا هشتم سوره مبارکه قمر، به توصیف تکاندهنده لحظه برانگیخته شدن مردگان پرداخت و خاطرنشان کرد: قرآن کریم صحنه خروج انسانها از قبرها را به گونهای ترسیم میکند که گویی «ملکانی پراکنده» یا «سرعتگیرانی» هستند که با چشمانی خاشع و ترسان به سوی منادی میشتابند، این صحنه، نتیجه مستقیم پیروی از هوای نفسانی و تکذیب آیات الهی است.
حجتالاسلام عنایت نژاد افزود: در حالی که مؤمنان در سایه تقوا به آرامش میرسند، کافران در آن روز با درماندگی فریاد میزنند: «این روزی سخت است».
وی با بیان اینکه این سوره در مکه نازل شده است، یادآور شد: هیچ اعتنایی نباید به دیدگاههایی کرد که مدعی نزول این آیات در جنگ بدر یا مدینه هستند؛ چرا که سیاق آیات و فضای انذاری آن، کاملاً با شرایط دوران مکّی سازگار است.
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) محمودآباد با اشاره به داستانهای اقوام پیشین نظیر قوم نوح، عاد، ثمود، قوم لوط و دودمان فرعون، تأکید کرد: تکرار عذابهای دردناک این اقوام در سوره قمر، برای این است که مخاطبان بدانند قوم پیامبر اسلام نزد خدا عزیزتر از آنان نیستند و اگر در مسیر تکذیب و لجبازی قرار گیرند، آنها نیز نمیتوانند خداوند را عاجز سازند.
وی با تأکید بر آیات پایانی سوره مبارکه قمر، ابراز کرد: این سوره با بشارت به متقین ختم میشود تا روشن شود که تنها راه نجات از «روز سخت»، تقوا و تسلیم در برابر حقیقت است، معجزاتی چون شق القمر، برای بیدار کردن دلهای سخت بود، اما کسانی که دلهایشان توسط هوا و هوس مسدود شده باشد، حتی با دیدن شکافتن ماه نیز به حقیقت پی نمیبرند و در نهایت، تنها متقیان هستند که به آرامش و حضور در پیشگاه الهی دست مییابند.
انتهای پیام. /
