قیامت، روز تحقق کامل عدالت الهی است
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام سید تحقیق حسین روحانی هندی در خطبههای نماز جمعه مسجد جامع شیعیان خوجه اثناعشری بهاؤنگر هند، با اشاره به جایگاه قیامت در معارف اسلامی گفت: دشواریها و بیعدالتیهای دنیا موقتی است، اما قیامت روزی است که عدالت الهی بهطور کامل تحقق مییابد و هیچ حقی پایمال نخواهد شد.
تقوا، سرمایه حقیقی انسان
این روحانی هندی با تأکید بر جایگاه تقوا در زندگی انسان اظهار داشت: برای رسیدن به بینیازی و ثروت حقیقی، تقوای الهی کافی است. انسان ممکن است تمام عمر خود را در پی مال و ثروت سپری کند، اما داراییهای مادی پایدار نیستند؛ در حالی که ثروت واقعی، سرمایهای است که در پرتو تقوا در وجود انسان شکل میگیرد و به دل او آرامش میبخشد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت بهرهگیری صحیح از عمر گفت: برای سپری کردن شایسته و ارزشمند وقت، عبادت و ارتباط با خداوند کافی است و انسان باید از فرصت عمر برای رشد معنوی و اصلاح زندگی خود بهره بگیرد.
قیامت؛ جایگاه نهایی عدالت و پناه مؤمن
حجتالاسلام سید تحقیق حسین با اشاره به جایگاه قیامت در معارف اسلامی بیان کرد: انسان در دنیا همواره به دنبال پناهگاهی برای رهایی از مشکلات است، اما رسول اکرم صلیاللهعلیهوآله، قیامت را بهعنوان منزلگاه نهایی انسان معرفی کرده است.
وی افزود: مشکلات، بیعدالتیها و دشواریهای دنیا همگی موقتی هستند، اما قیامت روزی است که عدالت الهی بهطور کامل تحقق مییابد و حق هیچ انسانی پایمال نخواهد شد.
این کارشناس دینی با اشاره به حسابرسی اعمال انسان تصریح کرد: برای رسیدگی به اعمال نیک و بد انسان، خداوند متعال کافی است؛ زیرا قضاوت الهی کامل و بدون نقص است. هیچ نیکی، هرچند به اندازه ذرهای باشد، از نگاه خداوند پنهان نمیماند و هیچ گناه و بدی نیز بدون حساب نخواهد ماند.
قرآن کریم و آموزش آداب اجتماعی
وی با تبیین آموزههای سوره حجرات گفت: این سوره مجموعهای از مهمترین آداب فردی و اجتماعی را به انسان میآموزد و اصول مهمی را برای تنظیم روابط میان افراد و جامعه بیان میکند.
این روحانی هندی با تأکید بر ضرورت رعایت ادب در برابر رسول اکرم صلیاللهعلیهوآله، اظهار داشت: قرآن کریم حتی شیوه گفتوگو، حضور و دیدار با پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله را به مسلمانان آموزش داده است و این آموزهها نشاندهنده اهمیت رعایت ادب و احترام در روابط اجتماعی است.
وی افزود: هنگامی که انسان برای دیدار با فردی به منزل او میرود، باید آداب لازم را رعایت کند، در بزند و منتظر بماند. نباید انتظار داشته باشد که صاحبخانه فوراً در را باز کند؛ زیرا ممکن است او در حال عبادت یا انجام کاری ضروری باشد.
ضرورت تحقیق در اخبار و پرهیز از شایعات
حجتالاسلام سید تحقیق حسین در ادامه با استناد به آیه ششم سوره حجرات، «إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا»، بر ضرورت بررسی و تحقیق درباره اخبار تأکید کرد و گفت: خداوند متعال به مؤمنان دستور میدهد که اگر فردی فاسق خبری برای آنان آورد، درباره آن تحقیق و از صحت آن اطمینان حاصل کنند تا مبادا از روی ناآگاهی به گروهی آسیب برسانند و سپس از اقدام خود پشیمان شوند.
وی با اشاره به تفاوت میان «تحقیق درباره خبر» و «تجسس» اظهار داشت: قرآن کریم از یک سو مؤمنان را به تحقیق و اطمینان از صحت اخبار دعوت میکند و از سوی دیگر، در آیه دوازدهم همین سوره، از تجسس و جستوجوی عیوب دیگران نهی میکند. در نگاه نخست ممکن است میان این دو دستور تفاوتی وجود نداشته باشد، اما در حقیقت، هر یک ناظر به شرایط و موضوعی متفاوت است؛ تحقیق برای جلوگیری از انتشار خبر نادرست و پیشگیری از آسیب به دیگران است، در حالی که تجسس به معنای جستوجوی پنهانی در امور شخصی و عیوب افراد است.
پرهیز از تجسس در حریم خصوصی
حجتالاسلام سید تحقیق حسین در ادامه با تبیین مفهوم تجسس گفت: تجسس به معنای سرک کشیدن در زندگی خصوصی دیگران و جستوجوی پنهانی درباره امور شخصی آنان است. قرآن کریم انسان را از کنجکاوی و جستوجوی بیدلیل درباره حریم خصوصی، مسائل خانوادگی و فعالیتهای شخصی دیگران نهی کرده است.
وی افزود: هنگامی که موضوع به جامعه و زندگی عمومی مردم مربوط میشود، شرایط متفاوت است. اگر در جامعه شایعهای در حال انتشار باشد، اطلاعات نادرستی دستبهدست شود یا خبری احتمال آسیب رساندن به جامعه را داشته باشد، تحقیق درباره منبع و صحت آن ضروری است. هدف از این تحقیق، دخالت در زندگی خصوصی افراد نیست، بلکه جلوگیری از آسیب اجتماعی و گمراهی عمومی است.
نادیده گرفتن خبر نادرست، راهحل نیست
این روحانی هندی با اشاره به این پرسش که اگر جلوگیری از انتشار یک مطلب نادرست احتمال ایجاد فتنه داشته باشد، چه باید کرد، اظهار داشت: قرآن کریم انسان را به تأمل و دوراندیشی دعوت میکند. اگر برای جلوگیری از یک خبر نادرست یا انحراف، احتمال بروز فتنهای وجود داشته باشد، نادیده گرفتن کامل آن ممکن است در آینده زمینهساز فتنهای بزرگتر شود.
وی تأکید کرد: مسئولیت انسان این است که برای جلوگیری از یک آسیب بزرگتر، در زمان مناسب راهی برای حل یک مشکل کوچکتر پیدا کند تا مسئله در همان مرحله متوقف شود و جامعه از پیامدهای احتمالی و آسیبهای آینده در امان بماند.
ضرورت تحقیق پیش از انتشار اخبار
حجتالاسلام سید تحقیق حسین با بیان مهمترین آموزههای آیه ششم سوره حجرات گفت: درباره هر خبر، پیام یا موضوع حساسی باید پیش از انتشار، تحقیق کامل و از صحت آن اطمینان حاصل کرد و نباید بدون بررسی، آن را در اختیار دیگران قرار داد یا بر اساس آن تصمیم گرفت.
وی افزود: پیش از پذیرفتن یک خبر، لازم است شخصیت و سابقه فردی که آن را نقل کرده و همچنین رفتارهای پیشین و انگیزه او نیز مورد توجه قرار گیرد. اخبار و مطالبی که امروزه با سرعت در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند نیز مشمول همین اصل هستند و نمیتوان هر مطلبی را صرفاً به دلیل انتشار گسترده، معتبر دانست.
وی خاطرنشان کرد: تصمیمگیری بر اساس خشم، شتابزدگی یا صرفاً یک شایعه میتواند به دیگران آسیب برساند. اقدامی که بدون تحقیق و اطمینان از صحت اطلاعات انجام شود، ممکن است انسان را در آینده با شرمندگی و پشیمانی مواجه کند.
پذیرش خبر فرد مورد اعتماد و مسئولیت تحقیق
حجتالاسلام سید تحقیق حسین در ادامه با اشاره به آیه ششم سوره حجرات گفت: هنگامی که قرآن کریم درباره خبر فرد فاسق، بر تحقیق و بررسی تأکید میکند، از این آیه میتوان دریافت که خبر فرد مورد اعتماد و عادل، در صورت احراز شرایط لازم، قابل پذیرش است. در علم اصول فقه نیز از این آیه برای تبیین این اصل استفاده شده است که خبر فرد فاسق و غیرعادل بدون تحقیق و احراز صحت آن پذیرفته نمیشود.
وی افزود: پیام اساسی این آیه آن است که شنیدن و نقل کردن یک خبر آسان است، اما تحقیق درباره صحت آن، وظیفهای ایمانی و اخلاقی است و مؤمن نباید بدون اطمینان از درستی یک خبر، آن را بپذیرد یا منتشر کند.
این کارشناس دینی در تبیین مفهوم «فاسق» اظهار داشت: واژه فاسق در آیات مختلف قرآن کریم به کار رفته و برای آن ویژگیهای گوناگونی بیان شده است. بر اساس آموزههای قرآن و روایات، فاسق به فردی گفته میشود که آشکارا مرتکب گناه میشود، از فرمانهای الهی سرپیچی میکند و احکام و مقدسات دینی را مورد تمسخر قرار میدهد.
وی ادامه داد: اگر چنین فردی خبر مهمی را نقل کند، نباید آن را بدون بررسی و اطمینان از صحت آن پذیرفت، بلکه لازم است درباره درستی خبر تحقیق شود تا از پیامدهای احتمالی آن جلوگیری شود.
مسئولیت مؤمنان در عصر شبکههای اجتماعی
حجتالاسلام سید تحقیق حسین با اشاره به گسترش سریع اخبار و پیامها در شبکههای اجتماعی گفت: در عصر حاضر، هر مؤمن وظیفه دارد پیش از بازنشر اخبار حساس، درباره صحت و اعتبار آنها تحقیق کند؛ زیرا انتشار یک خبر نادرست میتواند به یک فرد، خانواده یا حتی کل جامعه آسیب وارد کند.
وی تأکید کرد: سرعت انتشار یک خبر، دلیل بر صحت آن نیست و انسان باید پیش از پذیرش یا انتقال هر مطلبی، از منبع و محتوای آن اطمینان حاصل کند.
حجتالاسلام سید تحقیق حسین در پایان، مؤمنان را به رعایت تقوای الهی، پایبندی به عبادت و اطاعت از پروردگار و عمل به آموزههای قرآن کریم توصیه کرد و گفت: تعالیم قرآن باید نهتنها در زندگی فردی، بلکه در روابط اجتماعی و رفتار عمومی انسان نیز مورد توجه و عمل قرار گیرد.