مهم ترین توافق ایران در مسقط، اسلام‌آباد یا دوحه به دست نمی‌آید

مهم‌ترین توافقی كه امروز ایران به آن نیاز دارد، نه در مسقط و نه در هیچ پایتخت دیگری به دست نخواهد آمد. آن توافق، تفاهمی ملی بر سر توسعه، عدالت، مشاركت، رفاه و تعامل سازنده با جهان است.

محمدجواد حق‌شناس

روزنامه اعتماد

توافقی كه در مسقط به دست نمی‌آید*

• مذاكرات در مسقط یا اسلام‌آباد و دوحه شاید بتواند به كاهش تنش میان ایران و امریكا كمك كند، اما مهم‌ترین توافق مورد نیاز ایران در هیچ پایتخت خارجی و بر هیچ میز مذاكره‌ای به دست نخواهد آمد.
• آن توافق، توافقی میان ایرانیان درباره اولویت‌ های ملی، مسیر توسعه كشور و چگونگی مواجهه با جهان پیرامون است. بدون چنین تفاهمی، هر توافق خارجی شكننده خواهد بود و با وجود آن، حتی توافق‌ های محدود نیز می‌توانند به دستاورد های پایدار تبدیل شوند. 
• توسعه اقتصادی، افزایش سرمایه‌گذاری و كاهش نااطمینانی تنها محصول توافق‌ های خارجی نیست. این اهداف نیازمند اعتماد شهروندان، احساس مشاركت عمومی و باور به عادلانه بودن سازوكار های حكمرانی است.
• اگر قرار است از «توافق ملی» سخن بگوییم، این توافق باید در عرصه عمل نیز نشانه‌ های روشن و ملموس داشته باشد. در این میان، اقدام دولت چهاردهم در جهت كاهش برخی محدودیت‌ های دسترسی به اینترنت و تسهیل ارتباط شهروندان با فضای جهانی را باید گامی مثبت ارزیابی كرد.
• در كنار آن، مبارزه فراگیر، سازمان‌یافته و بدون تبعیض با فساد و رانتخواری باید به یك اولویت ملی تبدیل شود. مردم زمانی به آینده امیدوار می‌شوند كه اطمینان یابند فرصت‌ها و امكانات كشور در انحصار گروه‌ های خاص قرار ندارد و قانون برای همه به یكسان اجرا می‌شود.
• موضوع ایرانیان خارج از كشور نیز نیازمند نگاهی تازه است. میلیون‌ها ایرانی در سراسر جهان زندگی می‌كنند نگاه امنیتی و بدبینانه به این ظرفیت بزرگ، نه به سود كشور است و نه با منافع ملی سازگار. ایجاد فضای اعتماد و تسهیل رفت‌وآمد برای این بخش از جامعه ایرانی می‌تواند دستاورد های ارزشمندی برای كشور به همراه داشته باشد.
• افزایش همبستگی ملی مستلزم گسترش مدارا و آشتی اجتماعی است. استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌ های قانونی برای عفو و بخشایش، آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در چارچوب قانون، و نیز حركت به سوی كاهش مجازات‌ های غیرضروری، می‌تواند پیام روشنی از اعتماد به جامعه و تمایل به كاهش شكاف‌ های اجتماعی ارسال كند.
• همچنین ضروری است كه در مسائل كلان سیاست خارجی، از ظرفیت اندیشه و خرد جمعی بهره بیشتری گرفته شود. دانشگاهیان، پژوهشگران، كارشناسان روابط بین‌الملل، فعالان اقتصادی و نهاد های مدنی می‌توانند در ترسیم جایگاه آینده ایران در منطقه و جهان نقش موثری ایفا كنند.
• مراجعه به افكار عمومی و جلب مشاركت فكری نخبگان، نه نشانه ضعف، بلكه نشانه اعتماد به جامعه و بلوغ حكمرانی است. به همین دلیل مهم‌ترین توافقی كه امروز ایران به آن نیاز دارد، نه در مسقط و نه در هیچ پایتخت دیگری به دست نخواهد آمد. آن توافق، تفاهمی ملی بر سر توسعه، عدالت، مشاركت، رفاه و تعامل سازنده با جهان است.

  *این متن خلاصه شده است