امیدآفرینی در خانواده و جامعه، زمینهساز عبور از سختیها است
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین میرهاشم حسینی، تولیت مدرسه علمیه آیتالله مجتهدی، روز سهشنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به نقش خانواده در عبور از مشکلات، گفت: سختی و اختلاف در خانوادهها امری طبیعی است، اما خطر اصلی زمانی شکل میگیرد که در میان اعضای خانواده کسی برای ایجاد امید و دلگرمی وجود نداشته باشد.
وی ناامیدی را یکی از خطرناکترین آسیبهای فردی و اجتماعی دانست و افزود: اگر امید از یک خانواده، جامعه یا کشور گرفته شود، ظرفیتهای موجود نیز به تدریج از بین میرود؛ اما اگر فردی بتواند در محیط خانواده، محله، شهر یا جامعه امید ایجاد کند، این اقدام میتواند آغازگر برکات و موفقیتهای فراوان باشد.
ناامیدی، بیماری خطرناک جامعه
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با تأکید بر اینکه ناامیدی میتواند زمینهساز بسیاری از آسیبها شود، اظهار کرد: یکی از خطرناکترین شکلهای ناامیدی این است که انسان یا جامعه به این نتیجه برسد که هیچ راهی برای حل مشکلات وجود ندارد و همه چیز به پایان رسیده است.
وی با اشاره به آیه شریفه «إِنَّهُ لَا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ» گفت: در منطق قرآن برای مؤمن بنبست مطلق معنا ندارد و انسان مؤمن حتی در سختترین شرایط باید روزنهای برای گشایش و فرج ببیند.
این کارشناس دینی ادامه داد: دشمن اگر بخواهد جامعهای را تضعیف کند، یکی از راههای مؤثر، گرفتن امید از مردم است. تضعیف ایمان، گسترش شبهه و ایجاد فضای بدبینی و یأس میتواند جامعه را نسبت به آینده بیاعتماد کند.
وی افزود: در مقابل، ایجاد امید باید به یک مسئولیت عمومی تبدیل شود؛ همانگونه که در خانواده ممکن است یک پدر، مادر، فرزند یا دیگر اعضای خانواده با سخنان و رفتار خود امید را زنده نگه دارند، در جامعه نیز هر فردی میتواند در ایجاد روحیه امید و حرکت نقش داشته باشد.
حضرت یعقوب(ع)؛ الگوی امید در سختترین شرایط
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با اشاره به داستان حضرت یعقوب(ع) در قرآن کریم، این پیامبر الهی را نمونهای از امیدآفرینی در سختترین شرایط دانست و گفت: حضرت یعقوب(ع) با وجود آنکه فرزندش حضرت یوسف(ع) را از دست داده بود و سالها در فراق او به سر برد، امید خود را از دست نداد.
وی افزود: در داستان حضرت یعقوب(ع)، از یک سو حسادت برادران یوسف(ع) به درگیری و جنایت انجامید و از سوی دیگر، قحطی و مشکلات اقتصادی بر مردم فشار وارد کرد؛ با این حال حضرت یعقوب(ع) در اوج سختی، فرزندان خود را به جستوجوی یوسف(ع) و یافتن گشایش فراخواند و فرمود: «وَلَا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ».
این استاد حوزه ادامه داد: حضرت یعقوب(ع) با وجود شدت اندوه و دوری از فرزند، امید خود را حفظ کرد و همین نگاه میتواند برای خانوادهها الگو باشد. گاهی یک عضو خانواده که بیش از دیگران تحت فشار قرار گرفته است، میتواند با حفظ امید، روحیه سایر اعضا را نیز تقویت کند.
وی تأکید کرد: پدر و مادر، فرزندان و دیگر اعضای خانواده باید مراقب باشند که ناامیدی را به یکدیگر منتقل نکنند. گاهی یک فرزند میتواند به پدر و مادر خود امید بدهد و گاهی پدر و مادر میتوانند مسیر آینده فرزندشان را با چند جمله امیدبخش تغییر دهند.
امید؛ موتور محرک زندگی
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با بیان اینکه امید یکی از مهمترین عوامل حرکت انسان است، گفت: اگر انسان امید خود را از دست بدهد، انگیزه تلاش، تحصیل، کار، تولید، کشاورزی، خدمت به دیگران و حتی تشکیل خانواده نیز تضعیف میشود.
وی افزود: امید فقط یک احساس فردی نیست، بلکه آثار اجتماعی گستردهای دارد. معلمی که امید داشته باشد میتواند با انگیزه بیشتری دانشآموزان را تربیت کند؛ پزشک امیدوار با جدیت بیشتری برای درمان بیمار تلاش میکند و کارآفرین، دانشجو، طلبه، امدادگر و فعال اجتماعی نیز با امید میتوانند برای آینده تلاش کنند.
این کارشناس دینی اظهار کرد: به همین دلیل، امیدآفرینی یکی از مهمترین وظایف خانواده، مربیان، معلمان، روحانیون و نخبگان جامعه است. کسی که استعداد و توانایی فرد دیگری را میبیند و او را به تلاش تشویق میکند، در واقع میتواند موتور حرکت او را روشن کند.
وی با اشاره به تجربه برخی علمای اخلاق در تربیت افراد گفت: گاهی یک عالم یا مربی با شناخت ظرفیتهای یک جوان، به او امید میدهد و سالها او را برای رسیدن به موفقیت پیگیری میکند. همین امید و اعتماد میتواند فردی را که در ابتدای مسیر قرار دارد، به انسان موفقی در عرصه علمی، پزشکی، اقتصادی یا فرهنگی تبدیل کند.
امید همراه با تلاش و توکل
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با تأکید بر اینکه امید به معنای سادهانگاری و نادیده گرفتن مشکلات نیست، گفت: انسان مؤمن باید مشکلات را ببیند، برای حل آنها برنامهریزی و تلاش کند، مشورت بگیرد و در کنار همه این اقدامات به خداوند توکل داشته باشد.
وی با اشاره به توصیههای دینی درباره فال نیک و پرهیز از بدبینی افزود: انسان نباید پیش از وقوع یک اتفاق، آن را به بدترین شکل ممکن تصور کند و با این نگاه، خود و اطرافیانش را گرفتار اضطراب و ناامیدی کند.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: اگر انسان وظیفه خود را انجام دهد، از ظلم و تضییع حقوق دیگران پرهیز کند، اهل تقوا باشد، به دیگران نیکی کند و در کنار تلاش به خداوند توکل داشته باشد، باید امیدوار باشد که خداوند مسیر را برای او آسان کند.
وی با اشاره به مضمون آیات قرآن درباره قرار گرفتن آسانی در کنار سختی، گفت: در سختیها نیز میتوان روزنههای گشایش را پیدا کرد و انسان نباید تصور کند که شرایط دشوار برای همیشه ادامه خواهد داشت.
مراقبت از فضای خانواده و جامعه
حجتالاسلام والمسلمین حسینی با هشدار نسبت به همنشینی با افراد ناامیدکننده گفت: انسان باید در انتخاب همنشین و محیط خود نیز دقت داشته باشد. این به معنای سادهلوح بودن یا نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه باید مراقب بود که گفتوگوها و روابط اجتماعی به عاملی برای گسترش یأس تبدیل نشود.
وی افزود: در فضای مجازی نیز گاهی فضایی ایجاد میشود که در آن، هر اتفاقی به معنای پایان راه و هر مشکلی نشانه شکست قطعی معرفی میشود. انسان باید در برابر این جریان هوشیار باشد و اجازه ندهد ناامیدی به فرهنگ عمومی تبدیل شود.
این کارشناس دینی با اشاره به نقش مادران در تربیت فرزندان، اظهار کرد: گاهی یک مادر در سختترین شرایط میتواند با امید، توکل و تشویق فرزندان، مسیر زندگی آنان را تغییر دهد. مهم این است که خانواده به جای انتقال ترس و یأس، روحیه تلاش، توکل و امید به آینده را در اعضای خود تقویت کند.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی در پایان تأکید کرد: امیدآفرینی به معنای انکار مشکلات نیست، بلکه به معنای باور به امکان عبور از مشکلات با توکل بر خدا، تلاش، صبر و اصلاح رفتار است. اگر امید در خانواده و جامعه زنده بماند، حتی در شرایط دشوار نیز امکان حرکت، رشد و رسیدن به گشایش وجود خواهد داشت.
انتهای پیام/